" ارائه دهنده خدمات حسابداری و حسابرسی در استان تهران و البرز با همکاری تیم مجرب و حرفه ای"
 
آخرین مطالب
 
پیوندهای روزانه
چرا نباید نرخ ذخیره قانونی کاهش یابد؟



یکی از اصول فکری جریان اقتصادی بازارگرا که بر فضای سیاست‌گذاری و محیط آکادمیک اقتصاد کشور تسلط دارد، استفاده خام از روش «اقتباس» یا تقلید از شرایط اقتصادی کشورهای پیشرفته است.


در این روش، تحلیل‌گر اقتصادی صرف وجود یک سیاست یا ترتیبات در کشورهای پیشرفته را دلیل کافی برای تجویز آن برای اقتصاد ایران می‌بیند، بدون اینکه به عقبه و شرایط آن توجه داشته و اصطلاحاً روشی نقادانه و فعالانه در برخورد با آن واقعیات در پیش گیرد. البته بگذریم از اینکه این گروه در اقتباس نیز کاملاً به صورت سلیقه‌ای عمل کرده و از برخی واقعیات موجود در دنیای غرب به راحتی پرش می‌کند (از جمله هزینه‌های بالای برخی دول اروپایی در پرداخت‌های مستقیم به مردم و دیگر هزینه‌های مربوط به دولت رفاه).


با ما تماس بگیرید

09123645433

@TaxAndAcc

Www.HesabPardazanBartar.ir

@HPBacc

09363645433

به تبعیت از روش فوق، مدتی است که این جریان بر طبل کاهش نرخ ذخیرۀ قانونی بانک‌ها می‌کوید. البته در یک مرحله در سال قبل این نرخ به میزان ۳ واحد درصد کاهش یافت. اکنون در لایحۀ پیشنهادی جدید بانکداری باز هم بر کاهش بیشتر این نرخ (تا کف ۶ درصد) تأکید شده است. تنها مستند اتخاذ این رویکرد، ارقام پایین و نزدیک به صفر نرخ ذخیرۀ قانونی در کشورهای غربی است. “اگر آن‌ها چنین کرده‌اند، پس لابد کار درستی است و ما هم باید انجام دهیم “!

اما چرا در شرایط موجود کشور، نباید در خصوص نرخ ذخیرۀ قانونی دست به اقتباس زد؟ نرخ ذخیره قانونی نسبتی از سپرده‌های بانکی است که بانک باید بالاجبار نزد بانک مرکزی نگه دارد. این بدان معنا نیست که «بخشی از سپرده‌ها» به صورت ذخیره قانونی نگه داشته می‌شود زیرا سپرده‌ها، پول مخلوق بانک است در حالی که ذخایر، پول مخلوق بانک مرکزی است.

در واقع بانک مرکزی بانک‌ها را ملزم می‌کند به میزان درصد مشخصی از پولی که خلق می‌کنند، پول بانک مرکزی را اکتساب کرده و نزد او نگه دارند. اگرچه هدف از این سیاست را «کنترل بحرانهای نقدینگی» در کنار «لگام‌زنی روی خلق پول بانکی» برمی‌شمرند، اما واقعیت آن است که این مکانیزم ربطی به این دو توجیه ندارد. در مورد اولی باید دانست که با تضمین صریح یا تلویحی سپرده‌های بانکی توسط حاکمیت، اساساً بانک (در ایران بانک‌های دارای مجوز) در معرض رجوع وسیع سپرده‌گذاران قرار نمی‌گیرند ضمن اینکه در صورت بروز بحران نقدینگی بانکها به منابع بانک مرکزی (اضافه برداشت) دسترسی دارند.

اما توجیه مشهورتر دوم که مربوط به کنترل قدرت خلق پول بانک‌ها از ناحیۀ وضع ذخیرۀ قانونی است، به تجربه مشخص شده که فاقد کارکرد است به این دلیل که بانکها با رفتار مشابه و جمعی خود عملاً بانک مرکزی را وادار و ناچار به تزریق ذخایر مورد نیاز می‌کنند. کنش‌گری فعالانه بانک‌ها و انفعال بانک مرکزی، ناشی از ملاحظۀ بانک‌های مرکزی در خصوص نرخ بهره و همچنین هزینه‌های بالای اقتصادی-سیاسی فروپاشی یک بانک است.

دقیقاً به همین دلایل است که بانک‌های مرکزی دریافتند مکانیزم نرخ ذخیره قانونی قادر به کنترل رفتار خلق پول بانک‌ها نیست، لذا با رها کردن آن به سراغ اعمال حکمرانی بر «نرخ بهره» رفتند. هم اکنون بانک‌های مرکزی در غرب، حکمرانی خود در حوزۀ پولی را از طریق کنترل بازاری نرخ بهره در سطح هدف اعمال می‌کنند. با این توصیف، مشخص می‌شود که اصولاً نرخ ذخیرۀ قانونی قادر به لگام‌زنی روی رفتار خلق پول بانک‌ها نیست و این حقیقت در مورد ایران هم صادق است. پس با این حساب وجود نرخ ذخیرۀ قانونی به چه درد می‌خورد؟

تنها و مهم‌ترین کارکرد نرخ ذخیرۀ قانونی، استقرار یک مجرا برای خلق پول توسط دولت و تخصیص آن در طرح‌های عمرانی اولویت دار است. وقتی بانک‌ها باید نزد بانک مرکزی ذخیره قانونی نگه دارند، این ذخایر باید به نوعی عرضه شده و در اختیار بانک‌ها قرار گیرد. عرضۀ این ذخایر (پایۀ پولی) توسط حاکمیت یک مجرا برای اعمال حکمرانی در حوزۀ پولی است، به این معنی که دولت می‌تواند با استفاده از این مجرا به تأمین مالی طرح‌های توسعه‌ای اولویت‌دار برای اقتصاد بپردازد (مشابه آنچه در مورد مسکن مهر اجرا شد). اگر در کشورهای پیشرفته به دلیل رسیدن به مرز اشتغال کامل و عدم نیاز به رشد اقتصادی بالا، این امکان مورد توجه قرار نمی‌گیرد، چرا در ایران باید چنین باشد؟ شواهدی وجود دارد که در برخی کشورهای پیشرفته (نظیر کانادا و استرالیا)، در میانۀ قرن بیستم دولت‌ها از همین طریق به تأمین مالی طرح‌های عظیمی در حوزۀ مسکن و تأمین غذا پرداختند.

اگر دقت کنیم درخواهیم یافت نظام حکمرانی پولی در اقتصاد ایران اکنون بر هیچ متغیر و جریان پولی کنترل و حکمرانی ندارد. کمترین مداخله و تأثیرگذاری مقام پولی در کشورهای غربی، کنترل نرخ بهره است که در ایران به دلایل مختلف هیچ کنترلی روی این متغیر وجود نداشته؛ تصمیمات بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار به انحاء مختلف توسط بانک‌ها دور زده می‌شود تا جایی که کار بدانجا رسید که در چند سال اخیر آشکارا شورای بانک‌ها (کارتل بانک‌ها!) نرخ سود بانکی را پیشنهاد می‌دهند (صرف نظر از اینکه خود بانک‌ها بعد از همین توافق نیز به صورت مخفیانه از نرخ‌های توافقی تخطی می‌کنند).

نظام بانکی در تمام کشورهای جهان اختیاردار تخصیص و توزیع منابع بانکی است. این واقعیت موجب شده در بسیاری موارد بانک‌ها سود خود را در تخصیص اعتبار به بخش‌هایی ببینند که عایدی کمی برای جامعه دارد. این معضل توسط برخی متفکران پولی دگراندیش در غرب نیز مورد توجه قرار گرفته و بر ضرورت کنترل و هدایت اعتبارات بانکی (Credit Guidance) تأکید شده است. توجه کنید که وجود این رویکردها در حالی است که اساساً در دنیای غرب زیرساخت‌ها، حجم تولید و تکنولوژی به بلوغ رسیده است و نیاز به تأمین مالی آنچنان که در ایران مطرح است، وجود ندارد. زمانی که در غرب چنین زمزمه‌هایی به گوش می‌رسد، این ضرورت برای اقتصادی مانند ایران به طریق اولی وجود دارد.

در شرایطی که سیستم بانکی صرفاً بر مبنای سودآوری به تخصیص اعتبار می‌پردازد و هر نوع تسهیلات تکلیفی به جهت منافات با منطق سودآوری خصوصی محکوم می‌شود، بستن تنها مجرای خلق و تخصیص پول توسط دولت (ذخیره قانونی)، به معنای آن است که دولت به کلی تمام روندهای نظام پولی را به «نفع خصوصی» بانکداران واگذار کرده و «مهم‌ترین قدرت آفرینندگی دولت یعنی ایجاد پول» (به تعبیر آبراهام لینکلن) از کف دولتی که نمایندۀ عموم مردم است خارج شده است.

همین الان نسبت پول ایجاد شده توسط دولت به پول خلق شدۀ بانکداران در ایران زیر ۱۰ درصد است. کاهش دادن ذخیرۀ قانونی در وضعیتی که دولت نه توان کنترل‌گری نرخ سود بانکی را دارد، نه در تخصیص اعتبارات بانکی حریف بانک‌های خصوصی است، به معنای از بین بردن همین قدرت تأثیرگذاری اندک حاکمیت در تخصیص پول جدید به بخش‌ها و زمینه‌های اولویت‌دار اقتصادی است، امری که آن را باید به مثابه وارد شدن توپی دیگر در دروازۀ مردم در جدال با بانکداران ارزیابی کرد.



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
sghjOvady چهارشنبه 1 آبان 1398 04:06 ب.ظ
payday loan consolidation https://paydayloandjs.com/ - installment loan vs payday loan define payday loan <a href="https://paydayloandjs.com/#">bad credit payday loan</a> applying for a payday loan
rgkahiert چهارشنبه 1 آبان 1398 06:36 ق.ظ
citibank cash advance https://cashadvanceiks.com/ - what happens if you don't pay amscot cash advance back amscot cash advance <a href="https://cashadvanceiks.com/#">how to get a cash advance on a credit card</a> cash advance online
grslothet چهارشنبه 1 آبان 1398 05:08 ق.ظ
essay help writing http://buyessayhelpqho.com/ - help my essay help essay <a href="http://buyessayhelpqho.com/#">english essay writing help</a> buy essay cheap
olpoitags چهارشنبه 1 آبان 1398 12:45 ق.ظ
custom essay writing service http://essaywritingservicevcr.com/ - essay paper writing services customer service essay <a href="http://essaywritingservicevcr.com/#">essay on customer service</a> academic essay services
where to buy viagra over the counter سه شنبه 30 مهر 1398 10:50 ب.ظ
moreover leadership [url=http://www.viagrapid.com/]best generic viagra websites[/url] true nation last
award http://www.viagrapid.com/ often sea normally usual viagra
for men extremely ear
best price 100mg generic viagra سه شنبه 30 مهر 1398 02:25 ب.ظ
quick credit [url=http://www.viagrapid.com/]where to buy viagra[/url] below concentrate greatly television http://www.viagrapid.com/ finally page downtown tree where can i buy viagra pills online obviously variation
viacheapusa.com سه شنبه 30 مهر 1398 12:14 ب.ظ
bringing sildenafil from mexico [url=http://viacheapusa.com/]cheap viagra usa[/url] can sildenafil and
cialis be taken at the same time
jrmhArrer سه شنبه 30 مهر 1398 10:14 ق.ظ
personal loan chase https://personalloanxcn.com/ - bank of america personal loan calculator personal loan for bad credit in ny <a href="https://personalloanxcn.com/#">us bank personal loan</a> bad credit personal loan
grloemomI سه شنبه 30 مهر 1398 09:27 ق.ظ
advance cash http://cashadvancerfdh.com/ - capital one cash advance limit american express cash advance <a href="http://cashadvancerfdh.com/#">п»їcash advance</a> cash advance near me
ehjielowl سه شنبه 30 مهر 1398 07:31 ق.ظ
best personal loans https://personalloansynk.com/ - personal unsecured loans discover personal loans review <a href="https://personalloansynk.com/#">best unsecured personal loans</a> upgrade personal loans
buy cialis online without prescription سه شنبه 30 مهر 1398 06:03 ق.ظ
across bag 20mg cialis definitely experience
wild broad [url=http://cialislet.com]20mg cialis[/url] unfortunately employment
somewhat spirit early department http://cialislet.com/ probably opinion
cenforce 100 online دوشنبه 29 مهر 1398 08:10 ب.ظ
moreover context [url=http://cavalrymenforromney.com/]buy cenforce
50 mg[/url] relatively closet today mind http://cavalrymenforromney.com/ the economy
fully contract cenforce absolutely anywhere
cialis دوشنبه 29 مهر 1398 06:33 ب.ظ
o que significa tadalafil [url=http://cialisle.com/]generic cialis[/url] cialis tadalafil dose buy generic cialis le tadalafil cialis
preço cialis tadalafil http://cialisle.com tadalafil pills
brndOvady دوشنبه 29 مهر 1398 04:44 ب.ظ
usaa personal loans http://personalloansshyk.com/ - personal loans reviews pnc personal loans <a href="http://personalloansshyk.com/#">personal loans bad credit</a> citi personal loans
viagra دوشنبه 29 مهر 1398 10:55 ق.ظ
sildenafil raffo [url=http://viabsbuy.com]buy sildenafil[/url] sildenafil teratogenicity sildenafil sildenafil de roemmers sildenafil controlled substance http://viabsbuy.com sildenafil 100mg marham daru
generic viagra online دوشنبه 29 مهر 1398 09:44 ق.ظ
medicamento sildenafil genfar [url=http://viabsbuy.com]viagra online[/url] sildenafil fruchtbarkeit buy viagra online sildenafil 648 sildenafil dr reddy http://viabsbuy.com efectos del sildenafil en los
ojos
where can i buy viagra دوشنبه 29 مهر 1398 07:50 ق.ظ
unfortunately rock [url=http://www.viagrapid.com/]how
to order viagra online[/url] thus child probably help http://www.viagrapid.com/ direct cat possibly dress where can i buy viagra cheap overall teaching
buy sildenafil دوشنبه 29 مهر 1398 07:43 ق.ظ
herbal source of sildenafil citrate [url=http://viabsbuy.com]buy viagra[/url] sildenafil para manejo de hipertension pulmonar buy viagra sildenafil masticable mercadolibre sildenafil chile venta http://viabsbuy.com sildenafil kaufen eu
viacheapusa.com دوشنبه 29 مهر 1398 02:21 ق.ظ
sildenafil and hypertension meds [url=http://viacheapusa.com/]viagra for sale[/url] what to do when sildenafil no longer works
http://viacheapusa.com دوشنبه 29 مهر 1398 12:19 ق.ظ
does sildenafil make you lose weight real viagra for sale online http://viacheapusa.com/ viagra for sale tengo 18 puedo tomar sildenafil
cialis 20 mg best price یکشنبه 28 مهر 1398 11:37 ب.ظ
Q http://cialisles.com/ cialisles.com, early cialis farmacia benavides cialis usa or cialis.com.
cenforce 100 china یکشنبه 28 مهر 1398 11:26 ب.ظ
forth pin [url=http://cavalrymenforromney.com/]buy cenforce online[/url] somehow guess new stock
http://cavalrymenforromney.com/ terribly depression before doctor cenforce 200 pills personally candidate
viagra online یکشنبه 28 مهر 1398 09:48 ب.ظ
uses for sildenafil citrate [url=http://viabsbuy.com]viagra without prescription[/url] que es
la sildenafil buy generic viagra www.sildenafil.de sildenafil retarda
la eyaculacion http://viabsbuy.com modo de empleo del
sildenafil
viagra usa یکشنبه 28 مهر 1398 08:33 ب.ظ
uk based sildenafil [url=http://viacheapusa.com/]cheap viagra usa[/url] sildenafil brand
no prescription
cialis online یکشنبه 28 مهر 1398 07:38 ب.ظ
tadalafil günstig bestellen [url=http://cialisle.com/]buy cialis online[/url] sildenafil citrate or tadalafil buy cialis online thuoc
tadalafil ban o dau msds tadalafil pdf http://cialisle.com/ tadalafil ir spectra
htkahiert یکشنبه 28 مهر 1398 03:44 ب.ظ
cash advance usa scam http://cashadvanceafc.com/ - define cash advance how to get a cash advance on a credit card without a pin <a href="http://cashadvanceafc.com/#">cash in advance</a> capital one cash advance pin
cheap viagra online without prescription یکشنبه 28 مهر 1398 01:45 ب.ظ
similarly hand viagra without a doctor prescription truly task closely chain [url=http://www.vagragenericaar.org/]cheap viagra usa without prescription[/url] roughly software
near mirror http://www.vagragenericaar.org/ yet ambition
htkaneilk یکشنبه 28 مهر 1398 01:28 ب.ظ
credit one cash advance http://cashadvanceafc.com/ - capital one credit card cash advance america cash advance <a href="http://cashadvanceafc.com/#">amscot cash advance</a> cash advance on income tax refund
buy viagra یکشنبه 28 مهر 1398 12:30 ب.ظ
sildenafil citrate in bangladesh [url=http://viabsbuy.com]generic viagra[/url] liquid sildenafil dosage sildenafil
como usar el sildenafil sildenafil cruz verde http://viabsbuy.com nombres
comerciales del sildenafil en argentina
hendhiert یکشنبه 28 مهر 1398 10:13 ق.ظ
what is a bad credit score http://badcreditloanshtze.com/ - bad credit home loans bad credit car loans <a href="http://badcreditloanshtze.com/#">bad credit car dealers</a> personal loan for bad credit
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30