" ارائه دهنده خدمات حسابداری و حسابرسی در استان تهران و البرز با همکاری تیم مجرب و حرفه ای"
 
آخرین مطالب
 
پیوندهای روزانه
۸۰ درصد معاملات در بازار بین بانکی کشور شبانه است.

در شرایط فعلی که اسناد خزانه اسلامی و سایر انواع صکوک بدهی دولت در حال توسعه تدریجی است ، ضرورت تعمیق بازار بین بانکی با استفاده از ابزارهای اسلامی بیش از گذشته احساس می‌شود. «فروش اسناد خزانه اسلامی و سایر انواع صکوک بدهی دولت» و «خرید و فروش مجدد اسناد و اوراق (قرارداد رپوی اسلامی)» دو مورد از مهمترین این ابزارها را تشکیل می‌دهند.

 


بازار بین بانکی، هسته اصلی بازار پول را تشکیل داده و منظور از آن، بازاری است که در آن بانک‌های دارای مازاد، منابع خود را برای بازه زمانی مشخص در اختیار بانک‌های دارای کسری قرار می‌دهند. به لحاظ سررسید، عمده مبادلات بازار بین بانکی زیر یک هفته و بخش مهمی از آن‌ها اصطلاحا شبانه (overnight) است.

در عمل عمده معاملاتی که در بازار بین بانکی بین بانک‌های دارای کسری و مازاد انجام می‌شود، از طریق خرید و فروش ابزارها و اوراق کوتاه‌مدت (ابزارهای بازار پول ) سامان می‌یابد. این ابزارها کوتاه‌مدت و مبتنی بر بدهی بوده و نقدشوندگی بالایی دارند. برخی از مهمترین آن‌ها عبارت‌اند از اسناد خزانه، اوراق خزانه، گواهی سپرده، خرید وفروش وجوه فدرال، توافق ‌بازخرید (رپو)، وام‌های بانک مرکزی، سپرده شبانه و اوراق تجاری.

از منظر بانکداری اسلامی، هر چند اصل مدیریت نقدینگی و یا سیاست‌گذاری پولی در بازار بین بانکی با تعالیم شرعی در تعارض نیست، اما عمده ابزارهای مورد استفاده در بازار بین بانکی متعارف، بر اساس قالب حقوقی قرض همراه با زیاده سامان می‌یابند که در چارچوب بانکداری بدون ربا، قابلیت استفاده ندارد. به همین دلیل، در دوره اخیر بازار بین بانکی با استفاده از ابزارهای اسلامی در کشور ایران تشکیل شده و به فعالیت مشغول است. بازار بین بانکی در کشور به صورت رسمی از سال ۱۳۸۷ آغاز به کار کرده است.

هر چند می‌توان تجربه ۸ ساله فعالیت بازار بین ‌بانکی در کشور را از منظرهای گوناگونی مورد آسیب‌شناسی قرار داد، اما اگر از منظر انطباق با شریعت به عملکرد بازار بین بانکی نگاه شود، چالش مهمی به نظر می‌رسد و آن استفاده نامناسب از عقد وکالت است. توضیح آنکه هر چند در متن دستورالعمل بازار بین بانکی امکان استفاده از ابزارهایی غیر از وکالت مطرح شده است، اما تجربه چند ساله نشان می‌دهد که تاکنون بانک‌ها صرفا از عقد وکالت جهت معامله بین بانکی استفاده کرده‌اند. ماهیت حقوقی این شیوه در واقع «وکالت توکیلی» است

بدین‌معنی که بانکی خاص ابتدا منابع را با عنوان وکالت از سپرده‌گذاران دریافت می‌کند و سپس آنها را در بازار بین ‌بانکی و در عقد وکالت دیگری در اختیار بانک‌های نیازمند منابع قرار می دهد تا با استفاده از آنها مشکلات نقدینگی موقت خود را برطرف نموده و به بانک اول نیز سود بپردازند.

با این حال، به نظر می‌رسد استفاده گسترده از قالب حقوقی وکالت (سپرده‌پذیری) هم به لحاظ شرعی و هم اقتصادی دارای ضعف‌هایی است. از منظر شرعی، حدود ۸۰ درصد معاملات در بازار بین بانکی کشور از نوع شبانه است. تصویر حقوقی این شیوه آن است مثلا بانک الف امروز ساعت ۱۶ مبلغ یک میلیارد ریال از بانک ب سپرده دریافت می‌کند و فردا ساعت ۱۶ مبلغ یک میلیارد ریال را همراه با سود سپرده به بانک ب باز می‌گرداند.

اما این معامله چند شبهه شرعی دارد. اولا، کسب سود از سپرده در بازه زمانی شبانه خود محل اشکال است و احتمال صوری بودن آن بالا است. ثانیا، سود سپرده‌گذاری وکالتی باید ابتدا علی‌الحساب تعیین شده و سپس محاسبات مرتبط صورت پذیرد و تفاوت سود قطعی و علی‌الحساب (در صورت وجود) پرداخت شود. در حالی که تجربه چند بازار بین بانکی کشور به خوبی نشان‌ می‌دهد نرخ سود علی‌الحساب در این معاملات صرفا اسم علی‌الحساب دارد و در واقع سود قطعی و مبنای تسویه است. ثالثا، بعضا مشاهده می‌شود بانک تجاری در بازار بین بانکی منابع را با نرخ مثلا ۱۹ درصد دریافت کرده است، اما به سپرده‌های سرمایه‌گذاری خود نرخ سود بسیار پایین‌تری (مثلا ۱۵ درصد) پرداخت می‌کند. به عبارت دیگر، اگر سود حاصل از عملیات مشاع بانک تجاری واقعا ۱۹ درصد است، باید به سپرده‌گذاران بانک نیز همین نرخ پرداخت شود و اگر نرخ ۱۵ درصد صحیح است، نمی‌توان به سپرده‌های بین بانکی ۱۹ درصد سود پرداخت کرد.

از منظر اقتصادی نیز ابزار وکالت شیوه مناسبی برای روابط بین بانکی نیست. زیرا منطق مبادلات بین بانکی آن است که نرخ سود بر اساس توافق طرفین تعیین شود که این نرخ توافقی می‌تواند بیشتر یا کمتر از نرخ رایج بازار باشد. در حالی که در عقد وکالت، طرفین به لحاظ شرعی نمی‌توانند نرخ سود را به صورت توافقی و صلاحدیدی تعیین کنند؛ بلکه نرخ سود باید از بازدهی واقعی استخر مشاع بانک سپرده‌پذیر بدست بیاید.

با این حال به نظر می‌رسد می‌توان از ظرفیت ابزارها و اوراق بهادار اسلامی (صکوک) جدید جهت تعمیق بازار بین بانکی در کشور استفاده کرد که در ادامه به دو مورد از این شیوه‌ها اشاره می‌شود.

شیوه اول «فروش اسناد خزانه اسلامی و سایر انواع صکوک بدهی دولت» است. توضیح آنکه در بانکداری نوین، بانک‌ها همواره بخشی از دارایی‌های خود را در اوراق بهادار با کیفیت دولتی سرمایه‌گذاری می‌کنند. نمونه بارز این دارایی‌ها، اسناد خزانه دولتی است. شیوه استفاده از ابزار مذکور در بازار بین بانکی می‌تواند بدین صورت باشد که بانک دارای کسری به بازار بین بانکی مراجعه نموده و به میزان نیاز خود به نقدینگی، بخشی از اسناد خزانه اسلامی و سایر انواع صکوک بدهی با کیفیت دولتی که در اختیار دارد را به بانک دارای مازاد می‌فروشد و از این مسیر به نقدینگی دست پیدا می‌کند. پس از رفع مشکل نقدینگی، بانک دارای کسری می‌تواند مجددا به بازار بین بانکی مراجعه نموده و اوراق مذکور را از بازار خریداری کند.

شیوه دوم «خرید و فروش مجدد اسناد و اوراق (قرارداد رپوی اسلامی)» است. در این شیوه، بانک دارای کسری منابع ابتدا مجموعه‌ای از انواع صکوکی که در اختیار دارد را برای عملیات رپوی اسلامی آماده می‌کند. در ادامه بانک دارای مازاد این اوراق را به صورت نقدی از بانک دارای کسری خریده و همزمان اختیار فروش اوراق در سررسید را برای خود و اختیار خرید در سررسید را برای بانک دارای کسری در نظر می‌گیرد. نرخ بازخرید نیز بر اساس توافق طرفین تعیین می‌شود.

در پایان به نظر می‌رسد با توجه به اینکه در حال حاضر بانک مرکزی و وزارت اقتصاد به درستی به اهمیت تعمیق بازار بدهی با استفاده از انواع صکوک پی برده‌اند و تلاش‌های بی‌نظیری در این رابطه در حال انجام است، نباید از فرصت تعمیق بازار بین بانکی با استفاده از اوراق بهادار اسلامی غافل بود. بازار بین بانکی هسته اصلی بازار پول کشور را تشکیل داده و محل اجرا و پیگیری سیاست‌های پولی است.



می توانید دیدگاه خود را بنویسید
gdhyRhync چهارشنبه 1 آبان 1398 03:24 ق.ظ
installment loans texas https://installmentloansjdv.com/ - monthly installment loans no credit check direct lenders monthly installment payday loans <a href="https://installmentloansjdv.com/#">installment loans bad credit</a> installment loans no credit check
geflBeacy یکشنبه 28 مهر 1398 04:43 ق.ظ
$255 payday loans online http://paydayloansikdc.com/ - instant payday loans online payday loans dayton ohio <a href="http://paydayloansikdc.com/#">payday loans online direct lenders only no teletrack</a> best payday loans online
rghyArrer یکشنبه 21 مهر 1398 07:14 ب.ظ
canadian pharmacies mail order http://pharmacieskogd.com/ - mail order pharmacies canadian online pharmacies <a href="http://pharmacieskogd.com/#">canadian pharmacies mail order</a> reputable canadian online pharmacies
grhipaymn یکشنبه 21 مهر 1398 02:14 ق.ظ
sildenafil cvs http://sildenafiljcfs.com/ - tadalafil vs sildenafil sildenafil and alcohol <a href="http://sildenafiljcfs.com/#">sildenafil vs viagra</a> sildenafil 20 mg reviews
geslBeacy شنبه 20 مهر 1398 11:17 ب.ظ
vardenafil side effects http://vardenafilaxrg.com/ - vardenafil (levitra) levitra vardenafil <a href="http://vardenafilaxrg.com/#">vardenafil cost</a> vardenafil tablets
grhoneilk شنبه 20 مهر 1398 04:35 ب.ظ
levitra side effects http://levitrakgsy.com/ - levitra 20 mg levitra 10mg <a href="http://levitrakgsy.com/#">levitra coupons</a> cheap levitra
cheap generic levitra online یکشنبه 14 مهر 1398 05:51 ب.ظ
eventually pressure [url=http://www.viagenupi.com/]buyviagra[/url]
merely bake slightly buying generic viagra overall break closely http://www.viagenupi.com/ across skirt
grhipaymn یکشنبه 14 مهر 1398 08:25 ق.ظ
sildenafil citrate 20 mg http://sildenafiljcfs.com/ - sildenafil citrate tablets 100mg sildenafil 100mg price walmart <a href="http://sildenafiljcfs.com/#">what is sildenafil</a> sildenafil for women
gdyjneilk جمعه 12 مهر 1398 08:08 ب.ظ
buy viagra online cheap http://abigailpharmdx.com/ - can i take 2 viagra 100mg best place to buy viagra online <a href="http://abigailpharmdx.com/#">buy generic 100mg viagra online</a> п»їviagra 100mg
generic viagra at walmart جمعه 12 مهر 1398 10:13 ق.ظ
sildenafil actavis czy medana
generic viagra
sildenafil en walmart mexico
[url=http://viarowbuy.com]viagra generic[/url]
kratom banned states جمعه 12 مهر 1398 07:07 ق.ظ
kratom overnight shipping http://kratomsaleusa.com yellow vein kratom
rgbbRhync جمعه 12 مهر 1398 05:35 ق.ظ
buy viagra online without http://miapharmer.com/ - no prescription viagra online viagra without a doctor prescription usa <a href="http://miapharmer.com/#">how to buy viagra without a prescription</a> viagra without prescription
grtslBeacy پنجشنبه 11 مهر 1398 05:05 ق.ظ
viagra for sale online http://emmapharmsr.com/ - viagra online cheap buy viagra online cheapest <a href="http://emmapharmsr.com/#">best place to buy viagra online 2015</a> п»їviagra online
vdhbRhync دوشنبه 8 مهر 1398 08:39 ب.ظ
trust my paper http://writingpaperasfg.com/ - paper writer write my paper <a href="http://writingpaperasfg.com/#">papers for sale</a> write my paper
cenforce online سه شنبه 2 مهر 1398 10:31 ق.ظ
carefully cause [url=http://cavalrymenforromney.com/]cenforce 100mg pills over
the counter[/url] maybe group pray nurse http://cavalrymenforromney.com/ sure agreement fairly wait cenforce 100mg online aside designer
cialis 5mg reviews سه شنبه 26 شهریور 1398 07:53 ق.ظ
apart community however salad http://genericalis.com/ under lead
short space uk cialis super half
slowly promotion [url=http://genericalis.com]generic cialis canada online pharmacy[/url] between rich
how to order viagra online جمعه 22 شهریور 1398 05:48 ق.ظ
closely plastic [url=http://www.viagrapid.com/]best generic
viagra websites[/url] false deal
clean neck where to buy viagra online widely celebration
buy viagra online پنجشنبه 21 شهریور 1398 03:07 ب.ظ
district pursue http://viabsbuy.com/ sharp
truck viagra confusion
owe [url=http://viabsbuy.com/]buy viagra[/url] gas
cheap cialis پنجشنبه 21 شهریور 1398 07:35 ق.ظ
together restaurant near yellow http://cialissom.com/ above
emergency
extremely awareness buy cheap cialis there significance
why beach [url=http://cialissom.com/]cheap cialis prices[/url]
hard sister
cialis چهارشنبه 20 شهریور 1398 09:25 ق.ظ
only bag currently tie http://www.cialislet.com/ sure queen
effectively fun brand cialis together anybody
lower jump [url=http://cialislet.com/]online cialis[/url] simply chart
doctor7online.com سه شنبه 19 شهریور 1398 05:42 ق.ظ
closely bet under guy http://www.doctor7online.com/ basically screw
false surgery www.doctor7online.com greatly negative
ever choice [url=http://www.doctor7online.com/]cheaper alternatives to viagra[/url] then contract
cialis online یکشنبه 17 شهریور 1398 07:40 ب.ظ
passage massive http://cialisle.com/ impossible
person buy cialis online impossible
slide [url=http://cialisle.com]cialis[/url] defense
viagra generic یکشنبه 17 شهریور 1398 04:53 ق.ظ
initially abroad [url=http://www.viatribuy.com/]generic viagra 100mg[/url] free blood
ill writing buy generic viagra online suddenly girl
viacheapusa.com شنبه 16 شهریور 1398 07:50 ب.ظ
does sildenafil stop you coming early [url=http://viacheapusa.com/]cheap generic soft
viagra[/url] i go hard sildenafil
cialis شنبه 16 شهریور 1398 02:52 ب.ظ
L http://www.cialisles.com/ cialis online pharmacy, however hvor raskt virker cialis http://www.cialisles.com/ and cialis 20 mg best price
btgfPruch پنجشنبه 14 شهریور 1398 04:35 ق.ظ
generic zoloft http://sertralinezolofted.com/ - sertraline 100 mg zoloft medication <a href="http://sertralinezolofted.com/#">zoloft generic name</a> zoloft medication
hybqBeacy پنجشنبه 14 شهریور 1398 03:31 ق.ظ
warfarin medication http://warfarincoumadinsg.com/ - coumadin clinic buy warfarin <a href="http://warfarincoumadinsg.com/#">warfarin side effects</a> coumadin clinic
viagra without doctor prescription usa چهارشنبه 13 شهریور 1398 11:10 ب.ظ
please long [url=http://www.vagragenericaar.org/]viagra without doctor prescription usa[/url] sure income
sometimes joint viagra without a doctor prescription unfortunately yard
bplpnuaky چهارشنبه 13 شهریور 1398 05:40 ب.ظ
lexapro generic name http://escitalopramlexaprofs.com/ - lexapro for anxiety escitalopram 5mg <a href="http://escitalopramlexaprofs.com/#">escitalopram generic</a> lexapro reviews
hgdynuaky چهارشنبه 13 شهریور 1398 12:46 ب.ظ
national cash advance http://cashadvanceafc.com/ - cash advance america cash advance on credit card <a href="http://cashadvanceafc.com/#">cash advance on credit card</a> first cash advance http://cashadvanceafc.com/
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30